Mapa Śpiewów Majowych
Kapliczki i krzyże przydrożne były ważnym elementem krajobrazu polskiej wsi. Często były fundowane w podziękowaniu za łaski, cudowne uzdrowienia, szczęśliwy powrót z wojny, za uchronienie od wielu klęsk m. in. pożarów, powodzi czy epidemii. We wsiach, w których nie było kościołów, właśnie przydrożne kapliczki czy krzyże były miejscem spotkań lokalnej społeczności, przy okazji różnych świąt religijnych lub ważnych wydarzeń.
W maju w godzinach wieczornych, po zakończeniu prac polowych, miejscowa ludność zbierała się pod kapliczkami, aby wspólnie śpiewać Litanię Loretańską i pieśni maryjne.
Modlitwa i śpiew były odpoczynkiem po trudach dnia. W nabożeństwach uczestniczyły głównie kobiety i dzieci. „Majówki” prowadziła zazwyczaj jedna osoba, najlepiej śpiewająca. Intonowała ona śpiewy: „dawała ton”, który uczestnicy podejmowali.
Mężczyźni, a właściwie kawalerowie, dołączali do wydarzenia dopiero pod koniec, by odprowadzać młode panny do domów. Towarzyski charakter „majówek” był niezwykle istotnym elementem zwyczaju. Dawał możliwość integracji społeczności, rozmów sąsiedzkich, a także negocjacji matrymonialnych.
Tradycja śpiewania majówek pod kapliczkami jest zwyczajem głęboko zakorzenionym w polskiej kulturze ludowej. Obecnie nie mają już jednak takiej pozycji jak dawniej. Częściej odbywają się w kościołach niż przy kapliczkach. Coraz częściej jednak tradycję podtrzymują koła gospodyń wiejskich, lokalne stowarzyszenia, orkiestry i pasjonaci dziedzictwa.
Przy okazji miesiąca maj, zapraszamy państwa do zaangażowania się we współtworzenie Mapy Śpiewów Majowych, która powstała z inicjatywy fundacji Gościniec Łódzki, ale idea szybko rozszerzyła się na całą Polskę.
Fotografia wykonana podczas badań terenowych w ramach projektu „EtnoPodkarpackie” dofinansowanego z budżetu Województwa Podkarpackiego: 2024, Górno, przysiółek Zaborze, majówka pod kapliczką, autor: M. Fołta
